Beranie w gołymbniku

Strona główna

WITOM WOS WSZYSKICH
Tomek

Ni ma co robić dni taki zimne. Jutro w sobota chyba cały dziyń przesiedza w gołymbniku, bo byda rozporzoł gołymbie, tzn. na zima żeby dobrze przigotować je do sezonu lotowego muszom być samce i samice na zima osobno w innych gołymbnikach żeby sie nie widziały i tak sie robi tak mniyj wiyncyj od 1 styczni u mie trocha późnij bo 12 aż do porzynio czyli łonczynio je w pary tak około zależy jak kto se to obmyśli od 15 lutego do 15 marca porzom gołymbiorze je. To se trzeba dobrze wyliczyć tyn czas bo to je potym ogromnie ważno sprawa bo ich młode co bydom z tych por muszom do lotów mieć ściepane przinajmij cztyry szwongi młode przeznaczone do kosza bydom z piyrszego i drugigo lyngu. Potym sie  już nie nadajom bo nie zdonrzom sie do lotów wypiyrzić.
Jo w tyj chwili mom 46 gołymbi pocztowych 20 samców i 26 samic byda to musioł to jako obmyśleć abo zabić abo zamiynić to jeszcze obejrza dzisio se na komputerze napisza wszysko kiery samiec z kierom samicom poporza to je najwarzniejszo rzecz potym to som knify wielkigo samca z kierom samicom malego z kierom potym kolory kiery
z kierym żeby jakis porzondny brif wyszoł z tej pory roboty, a roboty je przi nich żeby krew nie byla wujki kuzyny, abo co bo nie sami być żodnego pokrewiyństwa. Jak już se poporzom te moje kochane ptoki jo se wyliczył porzyni na ósmego marca. No obejrza człowiek sie na blyndach uczy. Potym sie danego samca z danom samicom we fachu zawiyro i na drugi dziyń te pary kire widza że sie sporzyly wypuszczom na gołymbnik. Haji a hai na gołymbniku miyndzy porami. Nastympnie po jakiś dwóch dniach zaczynajom zbiyrać na gniozdo patyki słomki i inny materiał samica skłodo 2 jajca i wysiadujom je z samcym na zmiana, samica cało noc i w dziyń kaś do 11 potym inicjatywa przejmuje samiec do tak kole do 15-16 nikiedy jak je opiekuńczy to i do 17a nawet dłużyj.
Po 17 dniach wykluwajom sie młode przez piyrsze dni rodzice futrujom je mlyczkiym potym przechodzom na papka po krotkim czasie młode opuczczajom gniozdo i wylazujom na dach.

W tym roku chciołech posyłać gołymbie na loty już kupiłech zygor benzing. Na loty gołymbi starych nie byda posyłoł po piyrsze że to je bardzo drogie po drugie musza sie uczyć bo to je w roku szkolnym, a na młode bez wakacje som loty. Na stare to je fes te loty skomplikowane tam 14 lotów na wdowce, wdowy czyli przed lotym pokazuje sie gołymbiowi partnera i sie mu fes sie do chalupy śpiycho ku nimu ale to ni ma taki proste opisza to innym razym jak kogo to interesuje bo kiebych to mioł terozki pisać to bi mi chyba rynka odpadła naprowda skomplikowane jaki futer dować itd. Wracajonc do lotów na młode zaczynajom one sie pod koniec lipca czyli w środek wakacji byda mog te ptoki dobrze przigotować zaczynajom sie one forturom czyli lotym próbnym późnij je 5-6 lotów w zależności jak to ustalom piyrsze loty som krótsze ok. 120 km 180 km ostatni na młode kole 320 na stare najdłuższy kole 1000 km,
a te najkrótsze 320 km. Po każdym locie wychodzom listy czyli generalne klasyfikacje po danym locie som też tam opisane nagrody i pjondze, kiery wiela za gołymbia wygroł to sie przed lotym obstawio klasy na danego ptoka som klasy 1,2,3,4,5,6,7,8,9, potym som PC np. 4PC,5PC Championy  pisze tam jeszcze np. pogoda w miejscu wypuszczynia gołymbi, przylotu godzina, przylotu piyrszego gołymbia w konkursie , łostatnigo, pryndkość gołymbia ,średni czas trwania konkursu to je jak sie biere gołymbie do zygara ilość hodowców bioroncych udział w konkursie itd. itp., a w środku popisani gołymbiorze i po kolei ich numery gołymi, tak to je. Byda mioł bez to kupa roboty,
na pewno sie niy byda przez te lato nudził przi nich. 
Trzimejcie sie ciepło.

 PYRSK TOMEK

Witom wos wszyskich
U nos w Szczyrbicach fes szpetno pogoda deszcz padze i na dodatek wieje wiater jo już se zaplanowoł porzyni gołymbi przeca miołech porzyć kole ósmego marca ale z tego coch sie dowiedziołech to już masa gołymbiorzy je se poporzyło jo tak se myśla, bo za tydziyn a dokładnie w środa, czwortek i piontek mom rekolekcje jak bydzie pikno pogoda to se je poporza tera to całymi dniami siedza w gołymbniku i se rozmyślom jako to zrobia.To na razie tyla.
Pyrsk     Tomek
 


Utopek

Serdecznie Was witom, Rostomili Ludkowie !
 
    List o golymbiach, kery Tomek tak fajnie napisol, przipomniol mi mlode lata, kiedy jo tyz za golymbiami lotol.
Piyrsze zech zaczon od sztajfow, potym byly sztrasery, polnioki, luksy, kurzoki, mewki, hohfligry, garbinosy, kariery i na koncu briwy.
Jakie to som mondre ptoki, to yno tyn moze pedziec, kery miol snimi do czyniynio - pra Tomek ?
Co jo snimi wyrobiol, to sie w pale niy miesci, po colkich dniach w golymbniku przesiedziol. Rostoliczne fachy zech robiyl, korytka na futer, pojidelka a poym te porzynie i handlowanie tymi golymbiami.
Nojwiynkszo uciecha byla sprzedowac te briwy na torgu. Nikedy golab byl pryndzyj w doma niz jo z torgu.
Jedna samica, siwka, to mi sie udalo chyba z dziesiync razy sprzedac, ale jak prziszla boroczka piechty dudom,
to zech sie rozplakol i skonczyl z tym handlowaniym. Miala wtedy wszystki szwongi uszczigane i doprowdy do dzisioj niy wiym, jak lona przileciala. Znojd zech jom jaki dwa tydnie po sprzedaniu, na placu miyndzy kurami chodzic, o wyfurgnyciu do golymbnika niy bylo mowy.
Chowol zech te golymbie od 12 roku zycia, az do czasu jak trza bylo do wojska isc, tj do 1958roku. Po wojsku zech do tego niy wrociyl. Tyz zech posylol do lotu, ale som zech w zwionzku niy byl, za to kolega, kery brol te moji golymbie na sia, niy jedna nagroda od nich miol.
List od Tomka przipomniol mi o jeszcze jednym zdarzyniu z golymbiym.
Bylo to w roku 1989 bez lato w niedziela. Wyloz zech do logrodu po lobiedzie przez pywnica. Ledwo zech dzwiyrze otworzil, jak sie niy zamiele kole mie, nad samom glowom furgo pelno piyrzo, a miyndzy nogami do pywnice prasknyl golab. Zdonzyl zech yno ujrzec jakis ciyn wielkigo ptoka, kery w ostatnim momyncie kole glowy mi przeleciol.
Jak sie okozalo, byl to jastrzab golymbiorz, kery tego biydoka gonil.
Golymbia zech chyciyl, co bylo blank lekko, bo borok sie spamiyntac niy poradziyl od strachu. Widza,
ze mo gumowy pieszczonek na szlapce, ze to z lotu jest golab. Pologlondol zech go dokladnie, ale krom tego,
ze mu pora pior z logona brakowalo, nimiol zodnych skalyczyn. Wstyrczyl zech go do kroliczoka, kaj zech dol wody i pszynice.
Na drugi dziyn wczas rano, napisol zech krotko wiadomosc na kartce, wstyrczyl za gumowy pieszczonek i golymbia wypusciyl.
Golab niy chciol odleciec, yno siod na kurniku i siedzi. Mysla, ze jak sie zastanowi to w koncu sztartnie.
Poszol zech dudom, zeby go nie szterowac i za jakis czas widza, ze golymbia nima. Jaki bylo moje zdziwiynie,
jak ida na wieczor zawrzic kury i widza, ze lon siedzi na kroliczoku. Jeszcze bardzij zech sie zdziwiyl, jak przida ku nimu blizyj i lon durch siedzi. Wyciagom pomalu rynka, a lon yno pobuczol i dol sie lekko do rynki chycic.
Mysla se, ze mozno mu co jest, ze niy umi furgac, czy co, ale kiedy juz pozno, to go do kroliczoka i pasuje.
Futer widza, ze zezarty, wol miol pelny, to zech go zawar i juz. Rano juz przed szostom ida go zas puszczac. Otworzil zech fortka z kroliczoka, to lon yno sie wykupkowol i sztartnyl zaroz do luftu. Zrobiyl dwie rondy nad glowom, obrol richtung i juz go niy bylo. Wyniko z tego, ze chciol se oddychnyc i sil nabrac, kiedy w piyrszy dziyn niy startnyl ?
Za jaki tydziyn prziszol list od golymbiorza, kery miyszkol w Gorazdzach kole Gogolina. Musiol byc zdziwiony,
ze mu golob prziszol z kartkom, napewno myslol, ze juz jest kaj w garcu. Z tresci listu wyniko, ze mie wzion za hodowce,( chocioz na tyj malyj karetce, co joi mu poslol, tego zech niy napisol) bo mozno myslol, ze inkszy to niy mog byc, skoro go wypusciyl.
 
Wszystkigo Slonskigo !
Wasz UTOPEK !

Ojgyn
Duś, duś gołąbeczki ... 

Któż nie zna piosenki o starzyku wykonywanej od lat  przez zespół Śląsk? Przecież stereotyp Ślązaka to albo górnik, albo hutnik, a na pewno hodowca gołębi, kanarków lub akwariowych rybek a do tego „szkaciorz” i muzykant.
Do tego właśnie stereotypu pasuje jak ulał Józef Gmyrek, blisko sześćdziesięciolatek, który od dzieciństwa, od bardzo wczesnego dzieciństwa umiłował te piękne i mądre ptaki jakimi są gołębie pocztowe. Nie hodowane cudaczne krzyżówki, ale prawdziwe „briwy” jak je zwą w swym żargonie hodowcy-„gołębiorze”.
Ojciec i brat grali na harmonii, akordeonie czy śląskiej „ciji”. Była to prawdziwa rodzina muzykantów z której tylko Józef się wyrodził, gdyż od siedmio- ośmiolatka lubił towarzystwo obecnie 84-letniego pana Neumana i piekarza ze Starego Chorzowa Kowola, hodowców gołębi pocztowych.
Józef Gmyrek, stolarz z zawodu, pracownik chorzowskiej cegielni i górnik z ponad trzydziestoletnim stażem tak naprawdę hodowlą gołębi zajmuje się od szesnastego roku życia a rekomendację do Polskiego Związku Hodowców Gołębi Pocztowych musiał podpisać, aczkolwiek bardzo niechętnie, ojciec akordeonista.
Pierwsze osiem gołębi rasy „schwarz” otrzymał był od zaprzyjaźnionych hodowców, wspomnianego już pana Kowola i pana Strzelca, którzy widząc zapał chłopca powierzyli mu jedne z lepszych sztuk do dalszej hodowli. Z tymi gołębiami, z tą ich odmianą to też dziwna historia. W czasie wojny głód zaglądał w oczy nie tylko Ślązakom ale i osiedlonym tutaj Niemcom. Jeden z nich wymieniał ze starochorzowkim piekarzem hodowane przez siebie gołębie na chleb. I ta właśnie wymiana zapoczątkowała wspaniały rozwój tej linii w Chorzowie.
Początek hodowli to ostatni obecnie „familok” na ulicy Grunwaldzkiej do którego pasują słowa nieformalnego hymnu Chorzowa:

Kiej we naszych chałpach nuty na ścianie
A ziymia je skażono,
A co ze Chorzowym świynty Florijanie
Czy ftoś pomyśli ło nos?”
*

W tej chwili na strychu niemal zabytkowego domu ma pan Józef dwa gołębniki o łącznej powierzchni kilkudziesięciu metrów kwadratowych. Kolejny gołębnik znajduje się w ogródku działkowym przy ul. Krzyżowej wraz z tzw. altanką a właściwie kilkupokojowym domkiem letniskowym w którym hodowca nocuje w oczekiwaniu na przylot gołębi z trasy, a bywa, że i przyjmuje hodowców z innych stron Polski i zza granicy. No, i na koniec kolejny gołębnik na ul. Krótkiej, gdzie w tej chwili miesza nasz bohater z niezwykle cierpliwą żoną Zofią.
Jest Józef Gmyrek bardzo aktywnym członkiem  istniejącego od ponad osiemdziesięciu lat chorzowskiego koła PZHGP.
W tej chwili cztery gołębniki zapełnia sto dwadzieścia gołębi przygotowywanych intensywnie, najpierw do okresu godowego, a następnie  do trwającego od pierwszego maja do końca lipca sezony lotów. Każdego z nich rozpoznaje nasz rozmówca bezbłędnie. Większość nawet w locie po charakterystycznych cecha i sposobie fruwania.
Pomylić się może – jak sam mówi – co najwyżej przy „młodziokach”.
Bardzo trudno, właśnie w Chorzowie, zdobyć mistrzowskie laury, ale już trzykrotnie byłem mistrzem (wicemistrzowskich tytułów było znacznie więcej) a raz wicemistrzem okręgu – nie bez dumy podkreśla nasz gospodarz. Jest to całe moje życie, a pasję dzielą ze mną żona, córka i syn.
– Nie jest łatwo godzić dom, rodzinę i hobby męża –
twierdzi Zofia Gmyrek – ale jak mąż jest porządny, nie włóczy się po knajpach, to można i do tego się przyzwyczaić.
Chocia – jak dodaje pan Józef, a rozmawiamy tylko gwarą – gołymbiorz to bez rok ino na fuzekle przidubnie.

Chorzów jest bardzo silnym ośrodkiem hodowli gołębi pocztowych (siedziba związku mieści się w sprezentowanych przez Prezydenta Chorzowa pomieszczeniach przy Domu Kultury na ul. Lompy, gdzie także garażuje specjalny samochód do przewozu ptaków). Na te gołębie czyhają nieuchciwi hodowcy z innych stron kraju podczas ich dalekich lotów konkursowych.
W sezonie kwalifikuje się do konkursu czternaście lotów z których najdłuższy ma dystans ponad tysiąc kilometrów. Dwa lub trzy, to trasy 750 kilometrowe a reszta to kategoria A – do 400 km i B – do 600 km.
Pan Józef do lotów przygotowuje około 80 gołębi. Lista konkursowa to pięćset gołębi z czego na jednego hodowcę przypada minimum 10 sztuk. Na pierwsze loty pójdzie 30-30 panagmyrkowych ptaków.
Trasy lotów są tak zaprogramowane, by gołębie mogły przebyć je w ciągu jednego dnia. Nie do wiary jest, że ptaki, które przecież nie kierują się mapą a li tylko instynktem, potrafią przelecieć bezbłędnie taki dystans. Po takim locie z dobrze odżywionego, ”tłustego” ptaka przylatują – jak to określa pan Gmyrek – same pióra. I o ile zaplanowana droga ma mieć np. 750 km, o tyle warunki atmosferyczne (np. burza, której gołębie się boją) oraz przeszkody terenowe np. góry powodują, iż ptaki pokonują dystans zwiększony nawet o 100-150 km.
Te sto dwadzieścia ptaków to linia starannie wyselekcjonowana a zapoczątkowana przez darowane pierwsze osiem gołębi. Są to bardzo wytrzymałe ptaki, którym hodowca zapewnia tylko regularną karmę i niezbędną do prawidłowego rozwoju powierzchnię gołębnika. Nie straszna im nawet taka, jak tegoroczna, zima.
  Przeca cukrowy cy inksze pulty tyż styrcom bez cołko zima na astach i niy zamarznom  – kwituje swój wywód pan Józef.
Obecnie trwa przygotowywanie do okresu lęgowego. Samice przebywają w oddzielnym pomieszczeniu i nie są wypuszczane na zewnątrz bo mogłyby się potracić jak to „płeć piękna” a latać mogą tylko samczyki by nabrały jak największej ochoty do godów. Pod koniec marca pan Józef bardzo dokładnie dobierze partnerów, którzy założą w gołębnikach swoje własne gniazda w których następnie z niemal godzinną dokładnością samiczki złożą jajka a którymi dalej przykładnie, na przemian, opiekować się będą i gołęica i gołąb.
Gołebie pocztowe, „briwy” piękne to i mądre ptaki. A „gołymbiorze”? Chyba nie jest prawdą, iż mają  włosy wytarte na karku od ciągłego zadzierania głowy przy podziwianiu swoich pupilków w locie. A każdy z nich gwiżdże, śwista, cmoka w sposób znany tylko jego gniazdu. 

* swobodna interpretacja piosenki autorstwa Ewy Nowak i Grzegorza Spyry  

Tekst : Eugeniusz Kosmała

Cila

Waldik przaje briwom 

Godejcie co chcecie, a jo swoje wiym – chopy, to je łokropnie komiczno zorta ludzi. Kiedy  wejrza na te jejich upodobania, to dycki mie śmiych biere. Niby ciężko robiom, ło familijo zabiygajom, ale jak znojdom trocha wolnego czasu, i jak sie ich yno trocha z łócz spuści – zaczynajom sie zachowywać  choćby smarkate synki. Nojgorzij je z tymi, co  siedzom na pynzyji. Łonym nojbardzij sie mierznie. A czasy dzisioj momy takie, że na pynzyjo posyłajom niy jakiś zabakanych starzików, ale chopów w sile wieku. Przibadani do ciężkij roboty na grubie, niy poradzom se w chałpie znojść miyjsca. Boroczki baby majom potym z nimi pierzińsko zgryzka. Wyńście je yno jedne – znojść im jakieś zajyńcie. Nikierzi wynuchtajom  jakoś półetatowo robota u prywaciorza, inksi zaś zgruchnom sie do kupy i wynokwiom cosik gyszpantnego dlo zabicio czasu.
Niydowno jak tydziyń tymu, byli my u Erwinowego kamrata w Knurowie. Zaprosiył nos na swoja szumno działka, żeby posiedzieć w ciyniu pod stromami   i połosprawiać se za wszystkie czasy. A niy widzieli my sie możno już piytnoście roków. Na miyjscu łokozało sie, że Waldik chcioł sie przekozać swojimi gołymbiami. Cichtuje je łod poru szykownych lot. Pobudowoł na działkowym konszczku ziymi dość srogi gołymbnik i trzimie w nim setka briwowych ptoków. Ledwie my tam prziszli , zaczon sie chwolić. A mioł doprowdy czym. Briwy łokozałe, z piyknym piyrzym, furgały kole gołymbnika. Siedli my  ku stole z paryzolym, przi piwku, a Waldik z łogniym w łoczach zaczon łosprawiać ło swojich ptokach. Dlo nos kożdo briwa boła yno briwom. Różnicy my bardzo niy widzieli. Ale niy dlo Waldika. Łon mioł jakieś siwki, szimle, wyczoki, czorne, czerwone i prajzy. Wyklarowoł nom, że siwki som modre, szimle /szpoki/ - nakropiane, a prajzy to te nojlepsze, kiere sztartujom w lotach. Som tyż minole. Taki minol, chocioż niy je wpisany na prajslista, tyż loto na dugie tury. Mocka uciechy robi cichciorzowi jak przileci z tyj tury nazot do gołymbnika.. Dowiedzieli my sie tyż, że śląskie briwy majom wyroki wypisane na guminowym ringu. Na trasie przelotu nojczęścij łone sie tracom, bo kaj yno siednom łoddychnońć, tam ich zaroz bierom inksi cichciorze do pociąganio swojich młodych. Dobro briwa loto na tury 500 km i więcyj, lichszo na dużo mynij. Wiela je uciechy, jak  briwy slatujom sie do gołymbnika, może pedzieć yno gołymiorz i cichciorz. Łeby majom sztyjc łobrocone do wiyrchu, aż kragle przi koszulach im sie wyszkiyrtujom. I   po tych kraglach idzie poznać  gołymbiorzy. Długo jeszcze Waldik rzondziył ło swojich ptokach, a my z Erwinym uznali, że briwowy szport je wcale łacny.  Nojprzód trza postawić gołymbnik, potym kupić jakieś szpyjtole, zygor, mocka futru, witamin, lyków. Profit je taki / podle mje i Erwina/ - wiela futru sie kupi – tela je gówiynek. A z gówiynkami bywo rostomajcie. Roz je działkowicze kupiom na nawóz, roz niy. Ale dlo cichciorza to żodno starość, bo jak policzy swoja uciecha – strot niy ma żodnych. Nojbardzij przewalone majom baby łod gołymbiorzy. Niy dość, że  ciyrpliwie zaglondajom, jak chop turmani pijondze na  ptoki, to jeszcze  skuli nich  bez cołkie latowe feryje niy mogom nikaj wyjechać. W soboty i niydziele tyż. A wszystko skirz tego, że bez tyn prawie czos briwy furgajom. Waldikowa Nyszka tyż  sie musi tak tropić. Okrom tego pedziała nom z płaczkami w łoczach, że przi tych jego stu briwach, kierym  chop tak fest przaje, łona je u niego dopiyro na 101miyjscu. Trefio sie nikiedy tak, że z dalszyj tury niy przifurgnie pora gołymbi. Wtedy jeji pozicjo przesuwo się zdziybko do przodku. Nojwiyncyj uciechy miała kiergoś roku, jak przepadło ich aże pięćdziesiont. Niy na długo jednak, bo po dwóch tydniach chnet wszystkie siedziały zaś w gołymbniku. Doprowdy żol mi boło tyj Nyszki. Zaroz tyż po cichu dziękowałach Ponbóczkowi, że mój Erwin niy mo takij interesy. Przirzekłach se w duchu nigdy niy buczeć, jak  roz za kiedy pojedzie z krałzom i wyndkom nad zalyw.

                                                           Cila

 

Hanys