Fusbal na Ślonsku

Strona główna Historia W Nowej Zelandje, XI '99 Ciekawostki Szpil na placu u Zenka II-GI FUZBALSZPIL


Ślonzok jak prziszel z gruby do dom to zajmowoł sie swojimi "ptokami". A wiymy, że mioł jich pora.

Roz tym ptokym było chowanie gołymbi, roz królików, roz ino łogródek przi lałbie, ale nojwiyncyj chopów miało dwa ptoki. Szkat i fusbal. We fusbalu Slonsk był richtik fest potyngom. Dość pedzieć, że były czasy jak pół piyrszyj ligi to były drużyny ze Slonska. 

A i dzisiej (w roku 2001) chocioż we fusbalu bardzij sie ło piniondze rozchodzi jak ło funkcja socjalno szportu piynć ślonskich miast mo swoje drużyny w piyrszyj lidze: Chorzów, Katowice, Radzionków, Wodzisław i Zabrze.


Ale jak sie to wszystko zaczyno ????

 Ponoś piyrszy klub fusbaloków na Górnym Slonsku powstoł w Raciborzu. Nazywoł sie Fussballklub 03 Ratibor. 03 znaczyło co powstoł w 1903 roku. Rok niyskorzij powstoł katowicki Frisch Auf a potym Preussen 05 i Diana Katowice. W 1906 powstały miyndzy inkszymi 06 Zołynże i Borussia (potym przemianowano na Lechia) 06 Mysłowice. Coroz czynścij grało sie niy ino do szpasu ale ło coś. Puchar, mistrzostwo abo coby ino pokozać, że chopcy na przikłod z Lipin som lepsi we fusbalu łod chopców z Czornego Lasa.

Nojbardzij znane były wtedy take kluby jak Britannia Beuthen (Bytom) - założony 15.06.1909, VfR Königshütte (Królewsko Huta) - 22.08.1910 - potym sie tyn klub nazywoł AKS Chorzów, Borussia ( potym Preußen) z dzielnicy Zabrza Zaborza z roku 1909 i Vorwärts-RS Gleiwitz (Gliwice).

 
Ło łoznaczyniach w tabulach.

 Zanim zaczna podawac tabule to chca tukyj wyjaśnić jak je trza czytać. 
Nojprzód momy nazwa drużyny, potym wiela ta drużyna zagrała szpilów (Gry), potym wiela z nich wygrała (W), zrymisowała (R) i przegrała (P). Potym momy spomniany stosunek bramów strzelonych do straconych (Stos.), potym wiela tych bramów drużyna strzeliła a wiela straciła (Bramy) i na końcu punkty - zdobyte i stracone. Jak sie szpil zrymisowało to sie jedyn punkt zdobyło a jedyn straciło, a jak sie przegrało to sie łoba punkty straciło. W kożdym normalnym szpilu były dwa punkty do rozdanio. Bez to tyż ilość szpilów razy dwa musi być tako sama jak suma punktów zdobytych i straconych.

 W nawiasach za nazwami drużyn literka "M" łoznaczo, że ta drużyna była mistrzym w zeszłym roku, literka "b", że w zeszłym roku grała ło jedna klasa niżyj i jest jak sie godało byniaminkym w lidze. Literka "S", że drużyna dopiyro co śleciała z wyższyj klasy. Pod abo nad kryskom som drużyny co spadły abo wlazły do ligi wyższyj abo niższyj. Przerywano kryska znaczy że miało sie szansa wlyźć abo spaść ale trza było jeszcze grać dodatkowe szpile.

 

Jak to było po stronie nimieckij

W Niymcach (RFN) Bundesliga zaczyna grać dopiyro w 1963 roku. Przodzi grało sie ino w okryngach a mistrze (okryngów) grały potym miyndzy sobom ło mistrza Niymiec. W tych końcowych turniejach grały tyż ślonske drużyny. Do 1933 roku grało sie w Niymcach w regionach a potym ło mistrza. Łod 1934 grało sie w tzw. Gauligach. Było ich w całych Niymcach szesnoście. Mistrze grały potym ło mistrza Niymiec.

Ze ślonskich drużyn Britannia Beuthen co sie potym przemianowała na SuS (Spiel und Sportverein) grała ło mistrzostwo 6 razy - w latach 1930, 31, 32, 33, 34 i 37, Vorwärts Gleiwitz 7 razy: 1933, 35, 36, 38, 39, 40, 41, Preußen Zaborze roz w roku 1929, a VfR Königshütte - co sie bez wojna Germania nazywoł - trzi razy w 1942, 43 i 44.

Drugo wojna zasadniczo niy przerwała na Slonsku granio we fusbal. Gauligi grały dalij. Do górnoślonskij Gauligi doszły kluby z polskij czynści Slonska. Z Katowic, Mysłowic, Lipin, Swiyntochłowic, Chorzowa, Knurowa. Niykiere kluby musiały sie przemianować na nimiecke nazwy a nikierzi grocze poszli do Wehrmachtu i potym na front

Trza tu ale jeszcze spomnieć ło innyj drużynie - chocioż niy ze Slonska. Schalke 04 Gelsenkirchen. W 1934 roku zaczon sie czas Schalke. Mistrzym Niymiec łostało w latach 1934, 1935, 1937, 1939, 1940, 1942. Wiynkszość groczy w Schalke to chopcy ze Slonska kierzi wyemigrowali za robotom na poczontku lot trzidziestych. Nojbardzij znani byli Ernest Kuzorra i Fritz Szepan.

Pod spodkym som tabele ślonskij Gauligi łod roku 1934. W latach 1940 i 1942 do 44 była osobno Gauliga na Górnym Slonsku. 
W inkszych latach grały drużyny z Górnego Slonska w jednyj lidze z drużynami z Dolnego Slonska. Niystety żodnymu z mistrzów Slonska niy udało sie dostać do finałowego, łostatnigo szpilu ło mistrzostwo Niymiec.

                                           FRANCEK Chwila