Bonclok

Strona główna wróć

Bonclok

Zdarziło sie to krotko po wojnie w Wielopolu koło Rybnika.

Moja starka Maryjka mieli zegroda, w keryj im wszystko piyknie rosło.

Łogorki sie im tak podarziły, że se rady śnimi niy poradziyli dać. Chcieli se ich zakisić, ale ni mieli takigo wielkigo boncloka. Wybrali sie na drugi dziyń, a było to w strzoda – na torg do Rybnika.

Na targowisku stoli handlyrze z Raciborza, z gymizom i inkszymi rostolicznymi rzeczami.

Pośli starka ku takimu, co to dycko glinianymi garcami handlowoł. Wybrali se nojpiykniejszy bonclok, wraziyli go do saka i nazod du dom szli.

Było już kole połednia, jak dośli ku moście na rzyce Rudzie. Most był jeszcze wtedy drzewianny, bo bez wojna go keryś szpryngnył. Starka stanyli, co by se trocha oddychnyć i tak se sami do sia godajom:

- Byda se musiała trocha te szłapy oszpluchać, bo hyc dzisioj diobelski, ani kroczku dalij niy zrobia.

Śleźli po malutku z beszongu na doł ku wodzie. Symli se jakla i zandale, kecka se do gory zadziyrgli – co by sie niy zatonkała – i pod rzić do wody wlyźli. Łoroz wejżeli ku filorze, bo im sie zdało, że cosik sie tam ruszo. Na płytkij wodzie raczysko se wielnoski szpacyrowało.Ilustrację akwarelą namalował Utopek - Bogdan D.

Starka tyż nic yno łap go za pukiel i prask nim do boncloka.

- Ale bydzie co maszkecić na wieczerzo!  

Jezderkusie! Cołki sztulpy żech se ufifrała łod marasu, a taki były piyknie wyszkrobione i wybiglowane. Jak jo terazki wyglondom? Byda musiała iść na przimo bez las, bo by mie gańba było, jak by mie kery trefiył.

Idom se starka chodniczkiym bez las pomalutku, a bonclok jakiś sie coroz ciynżejszy robiył.

Jak dośli ku Ośliźlokowym stawom, to już tego boncloka niy umieli utrzimać w rynce – taki sie siarońsko ciynżki zrobiył. Postawiyli go na ziymi, co by odpocznyć, a bonclok sie na drobne ograbki rozlecioł. Tak tyn giździarski rak sie wielki zrobiył. Jak sie wygramulił z tych szkorupow, zamiyniył sie w malutkigo syneczka w czerwionym kabociku i takij samyj czopeczce. Otrzepoł sie tak, jak pies kery z wody wylezie i godo do starki:

- Jo jest Utopek ! Nazywom sie Magierka! Dziynkuja wom Cwołczyno, żeście mie tu przekludziyli do hanysowego stawu. Tu byda mioł czysto woda, bo jak Silyjzjo zaczła ta bajca do Rudy wpuszczać, to już razinku niy było czym dychać. Wszystki ryby i żaby już pokrepowały, jeszcze yno pora pijowek łostało.

Starka sie drabko przeżegnała i za szkaplyrz sie chyciyła, kery dycko na karku nosiyli. Utopek yno szpetnie zasyczoł i wartko do wody wskoczył. Z wody aż para buchła kole niego.

Utopek łeb wystyrczył i na odchodne godo:

- Niy łosprowiejcie yno po wsi, żeście mie tu przekludziyli do Hanysowego stawu! Bo sie na was zawachuja, a wtedy wom niy podaruja!

Starka Maryjka prziszła du dom cołko blado i na dokłodka bez boncloka.

Bogdan Dzierżawa (-)

Opowiadanie to wygłosiłem na pierwszym konkursie “Po naszemu, czyli po śląsku” w Radio Katowice i zostałem laureatem II miejsca w 1993 roku.

Ten sukces spowodował, że zacząłem pisać dalsze przygody Utopka i powstała książka pt:”Utopek z Wielopola”, której wydawcą jest drukarnia “Oldprint” z Żor.