TESIA – Kolynduje.

Tak mi sie dzisiej wziyno na wspominki,jak to piyrwyj za bajtla bywalo u mie w chalpie  na Wilijo i Godne Swiynta.

Rychtowali my sie z mamom i tatom do nich jusz zawczasu.Piyrw robiolo sie porzondki we colkim miyszkaniu,we wszystkich izbach.Z tatom rychtowali my dekoracje choinkowe z kolorowego papioru,drewna,pozlotkow  zbiyranych z szekulad.Lorzechy owijali my w pozlotka,malutkim jablkom i piernikom uwiyszali my sznurki,by potym uwiesic je na choince.Karpy plywaly sie w wannie.

Warzylo sie i piyklo wszystko zawczasu,by bez colki swiynta niy warzyc ,niy sprzontac i by nic niy braklo i zeby jodlo ino lodgrzywac ale niy warzyc.Lojcowie godali,ze lod dowiyn downa tak bylo,ze w swiynta sie nic niy robilo.Niy zapomna jak w doma wonialo piernikowymi wonnosciami,waniliom….

Jak mama konczyla rychtowanie do wieczerzy, jo i moja siostra razym z tatom ubiyrali my choinka, a pod niom stawiali my tysz betlyjka.

Do wieczerzy wilijnyj  wczas przyrychtowali my siebie,izba i stol.Stol jusz przed wieczerzom musiol byc gotowy,z biolym serwetym,wybiglowanym jak deska. Na nim stoly swiyce,pod serwetym sianko a na wiyrchu jedlina.  Na  stole jedyn wiyncyj talyrz dlo kogos samotnego abo dlo wyndrowca.Colko familijo niydzielnie loblyczono czekala na piyrwszo gwiozdka na niebie,zeby siednonc przy stole.Bez colki dziyn my poscili,zjadlo sie ino troszyczka kartofli ze sledziym zaprawianym occtym i  zabiylanym mlyczym.

Wszystko,co bylo trza do wieczerzy, stawialo sie na stole i blisko niego ,zeby ani mama ani nikt niy musiol wstowac lod stola,bo na familijo mogloby spadnonc niyszczynsci.Z tego samego powodu niy nolezalo wstowac lod stolu ,zanim sie niy skonczylo wieczerzy.Jedzynie napoczynali my lod modlitwy,potym dzielili my sie loplatkiym i sklodali sie zyczynia.Wieczerzo byla w uroczystym i powaznym nastroju.Niy godali my za wiela.Przy talerzu kozdy polozyl sie piniondze,zeby je miec bez colki rok.Z tego samego powodu,kladlo sie pod talyrz luski z karpa.

Jodla byla niyparzysto liczba.Niy wiym czymu terozki godajom,ze musi byc go parzysto ilosc,pewnikiym ftos cos pomiyszol.

Jak sie skonczyla wieczerza,to mama abo tata gasili swiyczki i patrzyli,w kiero strona leci dym.Jak niy leciol w strona dzwiyrzy,to loznaczalo,ze nikt niy umrze.

Podarki mama i tata kladli pod choinkom,ale dopiyro potym jak wszyscy wylezli z izby.Zas tata lotwiyrol lokno,zeby dzieciontko moglo przez nie wlyzc z prezyntami. Na Slonsku do dzisiej prezynty nazywo sie Dzieciontkiym,to Lono przynosi wszystkie rzeczy pod choinka.A my jako bajtle pisali listy do Dzieciontka z prosbom,co mo nom przyniys.

Po jakims czasie jak tata juz pozwolil,wlazowali my nazod do izby, a tam pod choinkom byly prezynty lod Dzieciontka i srogo radosc i pytanie,czymu to Dzieciontko niy czeko na nos…..

Potym spiywalo sie kolyndy.

We Wilijo niy wolno bylo niczego pozyczac,by niy robic tego bez colki rok i by niy ucieklo szczynsci z chalpy.Niy wolno sie bylo wadzic i robic przykrosci jedyn drugimu.Srogie znaczynie mialo tysz to, czy sie kichlo,zeby wczas niy umrzyc.

Colki dziyn  starali my sie tysz byc grzeczni i posluszni,bo godalo sie,ize jakis zes jest we Wilijo ,takis bez colki rok.I jak loberwiesz we Wilijo,to bydziesz bity colki rok.

Piyrwszy dziyn Godow nikaj loprocz kosciola sie niy wylazilo z chalpy,to byl dziyn dlo familiji,godalo sie,wspominalo,spiywalo kolyndy.Dopiyro na drugi dziyn sie lodwiydzalo krewnych,wyjyzdzalo sie na lodwiydziny.

 

A terozki jaki bylo u nos jodlo na wilijnym stole:

Kapr smazony na masle,

kartofle,

filety rybne,dlo tych,kierym karp niy smakowol,

sledzie zielone, smazone, w occie-brateringi,

sledzie roznie robione,np w smietonce,

kapr w galarecie,

zupa z glow karpi ze smietonkom i grzonkami,

zupa fandzolowo,

kapusta z grochym,

kapusta z grzybami,

kompot z pieczkow,

garus, bez jakis czas byl ale niy chcieli my go jesc i potym jusz mama tego niy robila,

moczka na slodko z kompotow,  piernika,i  roznych bakalii,ciymnego piwa,

pierniki,

kolocz z makiym,

wiyniec makowy,

sztrucla z makiym,

lorzechy rozniste i inksze bakalie

i na som koniec dowalo sie makowki.

Mysla,ze lo niczym niy zapomnialach.

Terozki jak momy w familiji chopow z inkszych rejonow Polski,to na Wilijo rychtujymy i warzymy dodatkowo jeszcze inksze jodlo, np barszcz z uszkami i pierogi(kiere kupuja,bo niy bardzo umia je robic,zwlaszcza dobre ciasto),-no ja swiat sie zmiynio….:)))

 

Zycza wszystkim familijnych,spokojnych Godnich Swiont i Do Siego Roku.



Komyntarze wyłonczone.

Wszystkie elementy graficzne, zdjyncia i teksty som chronione prawym autorskim należoncym do ich autorow!!!