W kuchni Ślonzoka

– Co jo se moga winszować? Zieberka dymfowane w kwaśnyj kapuście…
Do tego żgane ziymioki i coś do picio…

– Nastrojcie mi zociyrki… Rod tyż jym kloski na parze z kompotym z
jagod… Jak mi to przyniesiecie – to mie fest ugościcie!

– Dziołszko, wiysz mom smak na łowiyżio rolada, tarte kloski i modro
kapusta. I jak byś to jeszcze poloła zołzom z gynsiny – mosz u mie
dziubek…

– Mocie coś na gibko? Może grzone ziymioki z kiszkom,
abo grzone winerki z zymłom i zymftym…

– Wonio mi tu kartoflonkom na bobkowym listku… Dejcie pełny talyrz,
niy żałyjcie…Na drugi siup prziniyście pogańskich krup z wyndzonkom i
boczkiym.

Z kalyndorza KWK „ZIEMOWIT” spisoł Hanys


Łaziska Górne 7 lipca 2006

Kuchnia ślonsko – bez lato (kuchnia śląska latem)

Momy lato, kwitnom i woniajom lipy, niydowno łokwitły akacje.

Kiedyś somsiod Sładek urzinoł nom asta ze lipy, i z tej asty łobierało sie kwiotki, kiere suszyło sie na tyj. Idzie tysz nazbiyrać dziurawca, abo feferminice i nasuszyć sie na zima. Mom feferminica na łogrodku to sie urwia pora prontkow i zaleja we zbonku wrawom wodom, i mom co pić na tyn wor (30 st. C). Taki tyj idzie pić gorki, zimny, słotki, abo bez cukru jak ta kto woli.

Chciołech zaczonć od jodła, a wyszło łod picio, bo tysz przi takich hycach bardzij chce sie pić niż jeść.

Z domu pamiyntom, jak mama nazbiyrała jagod we lesie, to potym warzyła kluski na parze i na łobiod mieli my kluski na parze z jagodami.

Nelka warzy kluski na parze dość czynsto i jymy je z cukrym i z masłym.

Szwagier Józek zaś jodoł kluski na parze polote żodkim pudingym.

Na łogrodku momy świyrzo gymiza, marekwia, blumkol, oberiba, koperek, szałot i to wszystko tysz sie szykuje do jodła. Ajntopf z gymizy to tysz dobre jodło, kiere styknie na cołki łobiod.

Zacznymy od zupy ze oberiby, gynsto zupa ze zasmoszkom do tego sznita chleba suchego, abo z masłym i już człowiek je pojedzony.

Nastympny łobiod gymizyzupa, młode kartofle ze koperkiym, abo sznitlokym, ku tymu ciaperkapusta (młodo kapusta je tako zowcito (wodnito) że trza do nij dać zasmoszka, abo posztamfowane kartofle do tego karminadle, abo warzone żeberka, pieczyń świńsko, abo łowiynzio, kotlety, abo co tam komu smakuje. Dzisioj u masarza idzie wybrać na co kto mo smak. Zamias ciaperkapusty dobro tysz je na te hyca mizeria, idzie przipiyc na maśle blumkol, idzie pokroć tomaty ze siekanom cebulom, abo ze zielonom cebulom (szczypior), abo ze sznytlokym.

Tera som modne surowki, idzie je zrobić ze młodej kapusty, kapusty pekińskiej, zielonego szałotu ańfachowego, abo lodowego, ozdobnego, abo jaki tam jeszcze wyrośnie, do tego trza potrzić marekwia, pokroć na małe konski radiski i dodać prziprawy. Mie tysz bardzo smakujom sznitbołny, polote masłym rostopionym.

Gymiza idzie tysz jeść na śniodanie, abo na wieczerzo. Tomaty idzie pokroć na chlyb z masłym, abo ze szpyrkom, posuć siekanom cebulom, abo sznytlokiym i już jymy. Ze tomatow mogymy tyż zrobić roztomańte sałatki, z tomatami możno tysz zrobić smarzonka, najprzod przipiekomy na tłuszczu pokrote tomaty, potym dodowomy do tego jajca i miyszomy asz smarzonka je gotowo, ło tym że trza jom posolić to kożdy przeca wiy.

Smarzonka idzie tysz zrobić z grzibami, liszki (kurki), abo maśloki, naprzod przipiekomy grziby, a potym dodowomy jajca i prziprawy.

Żeby babka miała swoje tomaty na zegrodce, dziadek musioł zrobić extra fribet, na flance tomatow, szałotu i tak dali, niy chciało mu sie, buczoł, buczoł, ale pozbiyroł deski, stare fligle z łokiyn i wyszykowoł piykny fribet.

A tomaty sioła jusz bez zima, do krzinki kiero stoła na fynsterbrecie, potym flancowała je do fribetu, abo na grzondka. .

Jak godomy o surowkach to mi sie spomniało, ze kiedyś jadło sie surowo oberiba prosto z grzondki, stykło jom łostrugać scyzorykiym, abo łogryść zymbami, marekwia tak samo, stykło łopłokać, oszkyrtać nożykiym, ziorka zielonego groszku szło zjeść zaro na łogrodku abo na polu.

Bioły syr ze sznytlokym i radiskami, abo z cukrym tysz może być na śniodanie jak i na wieczerzo.

Krzysztof Gilecki



Komyntarze wyłonczone.

Wszystkie elementy graficzne, zdjyncia i teksty som chronione prawym autorskim należoncym do ich autorow!!!